Okyanuslar veya denizlerin tabanında meydana gelen deprem, volkan patlaması veya bunlara bağlı olarak gelişen yer çöküntüleri sonucunda meydana gelen deniz dalgasına tsunami adı verilir. Liman dalgası anlamına gelen tsunami kelimesi, Japoncadan dilimize geçmiştir. Tsunami bugüne kadar bütün okyanuslarda görülmüştür. Ancak en çok Pasifik Okyanusu’nda meydana gelmiştir. Dev dalgaların karaya ulaşmasıyla oldukça tehlikeli sonuçlara yol açan tsunami, sık sık meydana gelmektedir. Geçmişten günümüze meydana gelen en yıkıcı tsunamiler aşağıda sıralanmıştır.
2004 Hint Okyanusu Tsunamisi
Geçmişten Günümüze En Büyük Tsunamiler26 Aralık 2004 tarihinde gece saatlerinde meydana gelen bu depremin merkezi Endonezya’nın Sumatra adasıdır. Pek çok ülkenin etkilendiği bu deprem en çok Endonezya’da hissedilmiştir. Yaklaşık 10 dakika süren bu tsunaminin şiddeti 9,1 olarak ölçülmüştür. Tarihin en büyük depremlerinden biri olan bu tsunami yaklaşık 230 bin kişinin ölümüne yol açmıştır. Endonezya ile birlikte Hindistan, Sri Lanka, Tayland ve Maldivler’de maddi ve manevi zararlara yol açmıştır. Yaklaşık 10 dakika süren bu deprem dünyada yaşanan en uzun süreli deprem olmuştur.
Thoku Tsunamisi
11 Mart 2011 tarihinde Japonya’nın Tōhoku kentinde meydana gelmiştir. Şiddeti 9,0 olan bu deprem, 6 dakika sürmüştür. Japonya’da gerçekleşen şiddeti en büyük depremdir. Deprem sonrasında boyu 38 metreye kadar varan dev dalgalar meydana gelmiştir. Ülkede büyük maddi zarara yol açan bu deprem, 15.900 can almıştır. Tsunami sonucunda Fukişima’da bulunan nükleer santrali zarar görmüş ve radyasyon sızıntısına yol açmıştır. Japonya deprem erken uyarı sistemi sayesinde daha büyük sonuçların doğurmasına engel olmuştur. Fakat yine de binlerce insan evsiz kalmıştır.
Büyük Lizbon Depremi
1 Kasım 1755 tarihinde Portekiz’in Lizbon kentinde meydana gelmiştir. Şiddetinin 8,5-9 arasında olduğu düşünülen bu deprem, büyük zararlara yol açmıştır. O dönemde Geçmişten Günümüze En Büyük TsunamilerAvrupa’nın en büyük şerileri arasında olan Lizbon, bu tsunamiyle birlikte yaşanmaz hale gelmiştir. Yüksek dalgaların evleri yıkmasının yanında, çeşitli yerlerde meydana gelen yangınlar şehri tamamen harabeye çevirmiştir. İspanya ve Fas ülkelerinde de yıkıma yol açan bu deprem toplam 50 bin kişinin ölümüne neden olmuştur. Atlas Okyanusun ortalarında meydana gelen bu deprem Orta Amerika kıyılarında bile hissedilmiştir.
Krakatau Tsunamisi
27 Ağustos 1883 tarihinde Endonezya’nın Krakatau Adası’nda gerçekleşen bu deprem aslında bölgede aktif bulunan Krakatau Yanardağı’nın patlaması sonucunda meydana gelmiştir. Yanardağ patlamasıyla birlikte iki köy kül olmuş ve 2 bin kişinin ölmesine sebep olmuştur. Sonrasında meydana gelen tsunami ise yaklaşık 40 bin can almıştır. 30 metre boya ulaşan dalgalar büyük bir alanı kullanılamaz hale getirmiştir. Yanardağ patlaması atmosferi de etkilemiş ve güneş ışınlarının yeryüzüne gelişine engel olmuştur.
1896 Sanriku depremi
Geçmişten Günümüze En Büyük TsunamilerJaponya tarihinin en yıkıcı depremlerinden olan Sanriku depremi, 15 Haziran 1896 tarihinde meydana gelmiştir. İki büyük tsunamiye yol açan bu deprem, 22.000 kişinin can vermesine enden olmuştur. Amerika Birleşik Devletleri’nde de hasara yol açan bu depremin büyüklüğü 8,5 olarak ölçülmüştür. Dalgalar 38,2 metreye kadar ulaşmış ve 9.000 evi kullanılamaz hale getirmiştir. Bölgede bulunan tarım alanlarını talan eden bu deprem, ülke ekonomisine büyük zarar vermiştir.
Paylaş
