Türk Medeni Kanunu’nda bazı durumlar söz konusu olduğunda evlilik iptali gerçekleştirilebiliyor. Ancak kanunda belirtilmeyen durumlar dışında evliliğin iptali istenemez. Bu şekilde açılan davalarda ise, mahkeme davayı reddeder. Kanunda belirtilen durumlarla ilgili açılan evlilik iptali davasıyla da evliliğin, evlilik sözleşmesine uygun olarak yapılmadığı, bu sebeple evliliğin geçersiz sayılması gerektiği ileri sürülür. Bu durum sonucunda da evliliğin iptaliyle evlilik geçersiz bir hale gelecektir.
Evliliğin İptal Olması İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?
Evliliğin nikah memuru önünde yapılmasına karşın, birtakım geçersizlik sebepleri varsa bu durumda evliliğin iptali için bir dava açılabilir. Ancak evliliğin iptali, mutlaka nispi butlan ve mutlak butlan olmak üzere toplamda iki nedene dayanmalıdır. Evliliğin nisbi ya da mutlak butlanla iptali sebepleri ise şöyledir:
Evliliğin Nispi Butlanla Geçersiz Sayılma Sebepleri
Nispi butlana dayanan ve evliliği geçersiz kılan sebepler şunlardır:
• Geçici ayırt etme gücü yoksunluğu,
• Aldatma,
• Yanılma,
• Korkutma.
Evliliğin Mutlak Butlanla Geçersiz Sayılma Şartları Evlilik İptali Davasını Kimler Hangi Durumlarda Açabilirler?
Evliliğin mutlak butlanla geçersiz hale gelebilmesi için şu şartları taşıması gerekmektedir:
• Eşlerden birinin evlenme esnasında evli bulunması,
• Eşler arasında evliliği geçersiz hale getirecek derecede bir hısımlığın bulunması,
• Eşlerden birinin evlenme esnasında sürekli bir nedenle ayırt etme gücüne sahip olmaması,
• Eşlerden birinin akıl hastalığı bulunması durumunda evlilik mutlak butlanla geçersiz sayılacaktır.
Evliliğin İptali Davasını Kimler Açabilir?
Evliliğin geçersizliği sebebiyle iptali, mutlak butlan nedenlerinin var olması halinde cumhuriyet savcısı, eşler ve ilgililer; nispi butlan nedenlerinin var olması halinde ise sadece eşler veya bazı durumlar söz konusu olduğunda yasal temsilciler aracılığıyla açabilir. Ayrıca tarafların bir avukat aracılığıyla da iptal davası açmaları mümkündür.
Mutlak butlan durumları söz konusu olduğunda, evliliğin iptali için belli bir zaman sınırlaması yoktur. Dolayısıyla evliliğin herhangi bir aşamasında, evliliğin iptali davası açılabilir. Nispi butlan durumlarında ise; bu durumun gerçekleştiğinin öğrenildiği ya da korku üzerine bir evlilik söz konusuysa korkunun etkisinin ortadan kaybolduğu tarihten başlayıp altı ay içinde ya da en geç evlenme akdini takiben beş sene içinde açılması gerekir.
Evliliğin İptali Ne Kadar Sürer?
Evliliğinin geçersiz olduğunu savunan davacı taraf, evliliğin iptali talebiyle dava açabilir. Süre açısından belli bir aralık verilecekse de bu dava bir veya bir buçuk sene kadar sürebilmektedir. Bu süre mahkemenin iş ve dosya yoğunluğuna göre de değişebilir.
Davanın açılması sonucunda; duruşma gününün verilmesi, duruşmada hakimin bulunup bulunmayacağı ve duruşmanın adli tatil gününe denk gelmesi gibi pek çok etken dava süresini etkilemektedir. Fakat evliliğin iptali davasının sadece bir duruşmayla bitmeyeceğinin de bilinmesi gerekmektedir. Bu davanın kısa bir süre içinde sonuçlanması için de mutlaka bir avukattan yardım alınmalıdır.